TURKOVAC Aşısı

TURKOVAC (ön geçici adı ERUCOV-VAC), Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) tarafından desteklenen, fikri ve sınai hakları TÜSEB’e ait olarak Erciyes Üniversitesi iş birliği ile geliştirilen İnaktif COVID-19 Aşısıdır. Prof.Dr. Aykut Özdarendeli ve ekibi tarafından geliştirilen inaktif COVID-19 aşısı, bağımsız yerel COVID-19 aşılarını değerlendirme komitesinin incelemeleri ile 22 Aralık 2021 de TURKOVAC Türkiye'de Acil Kullanım Onayı (AKO), 11 Mayıs 2023 tarihinde ruhsat almıştır. 

İlk kez, Aralık 2019’da Çin’in Wuhan ilinde ortaya çıkan ve zamanla salgına dönüşen ve SARS-CoV-2 olarak bilinen Ağır Akut Solunum Yolu Yetmezliği Sendromu Koronavirüs tip 2 virüsü, tek zincirli RNA’ya sahip, zarflı, yüzeyinde protein çıkıntıları olan koronavirüs ailesinin yeni bir üyesidir.

Bu yeni koronavirüs salgını, Dünya Sağlık Örgütü tarafından; 30 Ocak 2020 tarihinde, en üst alarm seviyesi olan Uluslararası Öneme Sahip Halk Sağlığı Acil Durumu (PHEIC) olarak ilan edilmesini takiben 11 Mart 2020 tarihinde pandemi olarak ilan edilmiştir. Bu hastalık, 11 Şubat 2020 tarihinden itibaren resmi olarak “COVID-19” olarak adlandırılmıştır.

Bir pandeminin kontrolü için en gerekli stratejilerden biri de güvenli ve etkili aşıların hızla geliştirilmesidir. Bu kapsamda; SARS-CoV-2 virüsünün 2019 yılında izole edilmesini takiben 2020 yılından itibaren COVID-19 aşılarının geliştirilmesi hız kazanmıştır.

Pandemi sırasında, Türkiye’de hem inaktif CoronaVac hem de BNT162B2 mRNA aşıları primer aşılamada kullanılmıştır. İnaktif CoronaVac aşısı 13 Ocak 2021 tarihinde; BNT162B2 mRNA aşısı is 2 Nisan 2021 tarihinde uygulanmaya başlanmıştır. Primer aşılamasını tamamlamış kişiler için ise pekiştirme dozu uygulaması Temmuz 2021 tarihinde tavsiye edilmiştir.

Türkiye’de, yerli COVID-19 aşısı geliştirme çalışmaları 2020 yılında başlatılmıştır. TURKOVAC aşısı, adjuvan olarak alüminyum hidroksit içeren tüm hücreli inaktif bir COVID-19 aşısıdır. Enjeksiyonluk süspansiyon içeren flakon içerisinde kullanıma sunulmuş olup 3 mcg/0,5ml dozunda SARS-CoV-2 virüsünden elde edilen inaktif antijen içerir. Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) bünyesinde kurulmuş olan SBT Sağlık Bilim Teknolojileri A.Ş. tarafından üretilmiştir.

Aşının İsminin Verilmesi: 22 Haziran 2021'de Faz-3 çalışması için ilk aşı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da video konferans ile katıldığı Ankara Şehir Hastanesi'nde uygulandı. Aşının ismi de bu tarihte TURKOVAC Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından verildi.